İran'ın petrol aracılara borç krizi ve milyarlarca dolar

ABD’nin uyguladığı deniz ablukası ve ağır yaptırımlar altında petrol satmaya çalışan İran, içeride de büyük bir mali sorunla boğuşuyor. Yargı kaynaklarına göre, ülkenin petrol satışlarını gerçekleştiren özel aracı kurumlar ve şahıslar, devlete 10 ila 11 milyar euro arasında borçlu durumda bulunuyor. Bu miktar, ülkenin yıllık bütçesindeki petrol gelirlerinin neredeyse yarısına denk geliyor.

İran, 2012 yılında devreye giren uluslararası yaptırımları delmek amacıyla petrolünü resmi bakanlık kanalları yerine ‘güvenilir’ olarak nitelendirilen aracı kurumlar, emekli sandıkları ve hatta bazı inşaat şirketleri aracılığıyla satmaya başladı. Ancak bu gölge ticaret ağı, gelirlerin devlet hazinesine tam olarak aktarılamaması ve muhasebe uyumsuzlukları nedeniyle geçmişte de büyük yolsuzluk davalarına yol açmıştı.

2018 yılında nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilmenin ardından Tahran yönetimi yeniden özel petrol tüccarlarına güvenmek zorunda kaldı. Ancak küresel yaptırımların genişletilmesi, bu aracıların hesaplarının dondurulmasına ve fonları devlete iade edememesine neden oldu. Yargı makamları borçlulara karşı yasal işlem uyarısında bulunsa da, mevcut ekonomik ambargo ortamı bu paranın tahsil edilmesini son derece güçleştiriyor.